Khi lợi thế cạnh tranh dịch chuyển về phía con người

Trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không chỉ thay đổi công nghệ sản xuất, mà đang tái cấu trúc cách doanh nghiệp tổ chức công việc và định nghĩa năng lực cốt lõi. Khảo sát hơn 1.000 doanh nghiệp tại 55 nền kinh tế trong Báo cáo Tương lai việc làm 2025 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới cho thấy 39% kỹ năng cốt lõi của người lao động sẽ thay đổi trong giai đoạn 2025–2030, và 63% doanh nghiệp xem khoảng trống kỹ năng là rào cản lớn nhất đối với quá trình chuyển đổi – xếp trên cả văn hóa tổ chức lẫn khó khăn về vốn. Đáng chú ý hơn, 85% doanh nghiệp cho biết sẽ ưu tiên nâng cao kỹ năng cho đội ngũ hiện có, trong khi 70% dự kiến tuyển dụng nhân sự có kỹ năng mới. Nói cách khác, tốc độ chuyển đổi của một doanh nghiệp rốt cuộc bị giới hạn bởi tốc độ học hỏi của chính đội ngũ.

Lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp dịch chuyển về phía con người

Tại Việt Nam, áp lực này cộng hưởng với một chuyển dịch mang tính chính sách. Nghị quyết 57-NQ/TW đặt mục tiêu đến năm 2030 nguồn nhân lực nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo đạt 12 người trên một vạn dân, kinh phí cho R&D đạt 2% GDP và quy mô kinh tế số chiếm tối thiểu 30% GDP.

Những chuyển động này thể hiện ngày càng rõ trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam. Khảo sát doanh nghiệp quý III/2026 của Viet Research trên các ngành kinh tế chủ lực cho thấy 62,5% doanh nghiệp dự kiến mở rộng tuyển dụng, trong khi 70,8% dự kiến tăng đầu tư cho đào tạo và phát triển lộ trình nghề nghiệp. Khoảng cách 8,3 điểm phần trăm cho thấy doanh nghiệp không còn xem tuyển mới là lời giải mặc định, mà chuyển trọng tâm sang nâng cấp đội ngũ hiện hữu. Lựa chọn này có cơ sở kinh tế: theo Gallup, chi phí thay thế một nhân sự tương đương nửa đến hai lần thu nhập năm của vị trí đó.

Xu hướng doanh nghiệp chuyển dịch trọng tâm sang nâng cao năng lực nhân sự

Khái niệm "nơi làm việc tốt" vì thế được mở rộng: thu hút phải đi cùng giữ chân và phát triển. Đó cũng là tinh thần của VBW10 năm 2026 – chuyển từ "tuyển dụng để lấp chỗ trống" sang "kiến tạo môi trường làm việc và phát triển con người".

Đo bằng thước đo của chính ngành

Ra đời từ năm 2022, Top 10 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam theo ngành – VBW10 2026 bước sang năm thứ năm triển khai liên tiếp. Chương trình hướng tới nhận diện và lan tỏa những doanh nghiệp có những thực hành nổi bật trong xây dựng môi trường làm việc, phát triển nguồn nhân lực và tạo dựng mối quan hệ bền vững với người lao động.

Điểm khác biệt trong cách tiếp cận của VBW10 là doanh nghiệp được đánh giá trong bối cảnh ngành của chính mình. Việc đặt doanh nghiệp trong đặc thù của từng ngành giúp những nỗ lực về con người được nhìn nhận trên một thang đo phù hợp hơn, thay vì áp dụng cùng một khuôn đo cho những mô hình hoạt động khác nhau.

Trên nguyên tắc đó, phương pháp nghiên cứu VBW10 được Viet Research xây dựng trên cơ sở tham khảo các mô hình xếp hạng nơi làm việc quốc tế, đồng thời điều chỉnh theo điều kiện thực tiễn của doanh nghiệp Việt Nam. Đánh giá không dựa trên một chỉ tiêu hay một lớp dữ liệu riêng lẻ, mà tổng hợp từ 4 nhóm tiêu chí: Hiệu quả sản xuất kinh doanh, Năng lực tạo việc làm, Chính sách lao động, Mức độ lan tỏa và uy tín thương hiệu. Kỳ nghiên cứu năm 2026 được thực hiện từ tháng 12/2025 đến tháng 10/2026.

Qua các kỳ nghiên cứu và công bố, nhiều doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực khác nhau như Vietcombank, TPBank, Vietjet, MobiFone, Saigontourist, PVTrans và Bảo hiểm PVI đã góp mặt trong các danh sách về nhà tuyển dụng và nơi làm việc do Viet Research thực hiện. Sự đa dạng về lĩnh vực cho thấy đầu tư cho con người đã trở thành yêu cầu chung, dù cách thức triển khai cần phù hợp với điều kiện của từng ngành.

Lễ Công bố và Vinh danh Top 10 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam theo ngành 2025

Từ sự ghi nhận đến sức lan tỏa

Với doanh nghiệp, tham gia khảo sát cũng là dịp rà soát lại chính sách đã triển khai với người lao động. Việc đối chiếu với bộ tiêu chí nghiên cứu và mặt bằng chung của ngành giúp nhận diện rõ hơn thế mạnh cũng như những nội dung còn dư địa hoàn thiện — đặc biệt ở các hạng mục khó tự đánh giá từ bên trong như cơ chế thăng tiến, chất lượng quản lý cấp trung hay mức độ gắn kết của đội ngũ.

Năm 2026, hoạt động truyền thông của chương trình cũng được mở rộng theo hướng đa điểm chạm. Bên cạnh Báo Tài chính – Đầu tư, cổng thông tin chương trình và các nền tảng truyền thông số, chương trình dự kiến tăng cường hiện diện trên hệ thống quảng cáo tại sân bay, đồng thời phát triển các nội dung podcast, phỏng vấn về câu chuyện doanh nghiệp, “DNA nhà tuyển dụng” và những chuyển động đáng chú ý của thị trường lao động.

Mục tiêu sau cùng không dừng ở việc ghi nhận. Trong bối cảnh 63% doanh nghiệp toàn cầu xem khoảng trống kỹ năng là rào cản lớn nhất của quá trình chuyển đổi, phần lớn lời giải không nằm ở những mô hình xa lạ, mà ở kinh nghiệm đã được kiểm chứng bởi chính các doanh nghiệp cùng ngành, cùng điều kiện. VBW10 hướng tới việc đưa những thực hành ấy ra khỏi phạm vi một tổ chức, để trở thành tài sản chung của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Viet Research trân trọng mời các doanh nghiệp tham gia khảo sát Top 10 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam theo ngành 2026 - VBW10. Hồ sơ và thông tin do doanh nghiệp cung cấp sẽ được sử dụng phục vụ quá trình nghiên cứu, đánh giá theo tiêu chí của chương trình.

Lễ Công bố và Vinh danh Top 10 Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam theo ngành 2026 - VBW10 được tổ chức tại Hà Nội vào tháng 12/2026, trong khuôn khổ chương trình 'Doanh nghiệp Việt Nam 2026: Trọng người tài - Kiến tạo giá trị', với sự tham dự của lãnh đạo doanh nghiệp, chuyên gia, đại diện các tổ chức, trường đại học cùng các cơ quan báo chí và truyền thông.

Doanh nghiệp quan tâm có thể liên hệ Ban Tổ chức hoặc truy cập cổng thông tin https://vbw10.vn/  của chương trình để nhận hồ sơ khảo sát và hướng dẫn tham gia.

PV