Theo dữ liệu về người di cư quốc tế năm 2025 do Our World in Data và Cơ quan Kinh tế và Xã hội Liên Hợp Quốc (UN DESA) tổng hợp, Đức hiện có khoảng 17 triệu cư dân được sinh ra tại quốc gia khác. Xét về số lượng tuyệt đối, Đức đứng thứ hai thế giới, sau Mỹ.
Đức có khoảng 17 triệu người sinh ra ở nước ngoài
Quy mô cộng đồng nhập cư tại Đức phản ánh vị thế đặc biệt của nền kinh tế lớn nhất châu Âu trong nhiều thập kỷ qua.
Không giống một dòng di cư đơn lẻ, dân số nhập cư của Đức được hình thành từ nhiều nhóm khác nhau, trải dài từ lao động nước ngoài, người di chuyển trong Liên minh châu Âu (EU) cho tới những người tìm kiếm nơi cư trú do xung đột và bất ổn tại quê nhà.
Trong số các cộng đồng nhập cư lớn nhất tại Đức, người sinh ra ở Ba Lan đứng đầu với khoảng 1,9 triệu người, tương đương khoảng 11% tổng số người nhập cư.
Tiếp theo là người sinh tại Thổ Nhĩ Kỳ, khoảng 1,5 triệu người; Ukraine khoảng 1,4 triệu người và Nga khoảng 1,1 triệu người.
Các cộng đồng đáng kể khác gồm người sinh tại Romania, Kazakhstan, Syria, Italy, Afghanistan và Cộng hòa Séc.
Đáng chú ý, 10 nhóm xuất xứ lớn nhất mới chỉ phản ánh một phần bức tranh. Người nhập cư tại Đức đến từ khoảng 150 quốc gia khác nhau, cho thấy mức độ đa dạng rất lớn của xã hội Đức hiện nay.
Từ lao động Thổ Nhĩ Kỳ đến làn sóng người Ukraine
Lịch sử nhập cư của Đức có những giai đoạn rất khác nhau. Một trong những dấu mốc quan trọng là thỏa thuận tuyển dụng lao động với Thổ Nhĩ Kỳ vào năm 1961. Dòng lao động này đã góp phần hình thành cộng đồng người Thổ Nhĩ Kỳ lớn tại Đức và tạo nên một bộ phận quan trọng trong cấu trúc dân số hiện nay.
Trong khi đó, dòng người đến từ Ba Lan và Romania phần lớn gắn với quá trình tự do di chuyển lao động trong EU.
Những năm gần đây, bức tranh tiếp tục thay đổi khi Đức tiếp nhận thêm nhiều người chạy trốn khỏi các cuộc xung đột, đặc biệt từ Ukraine, Syria và Afghanistan.
Sự kết hợp giữa di cư lao động lâu dài và các dòng người tị nạn mới đã khiến cộng đồng nhập cư tại Đức ngày càng đa dạng về nguồn gốc.
Hình ảnh minh họa
Đức đứng thứ hai nhưng vẫn còn cách khá xa Mỹ
Xét về số lượng người sinh ra ở nước ngoài, Đức đứng ngay sau Mỹ. Điều này cho thấy sức hút của các nền kinh tế phát triển đối với dòng người di cư quốc tế. Tuy nhiên, vị trí thứ hai của Đức không đồng nghĩa quy mô nhập cư của nước này tương đương Mỹ.
Đức có khoảng 17 triệu người sinh ra ở nước ngoài, trong khi Mỹ vẫn là quốc gia dẫn đầu thế giới về quy mô dân số nhập cư.
Ở châu Âu, Đức cũng là một trong những quốc gia tiếp nhận nhiều người nhập cư nhất. Theo Eurostat, trong năm 2024, Đức ghi nhận khoảng 1,08 triệu người nhập cư, đứng sau Tây Ban Nha với khoảng 1,29 triệu người.
Những con số này cho thấy Đức không chỉ có một cộng đồng nhập cư lớn được hình thành từ quá khứ mà vẫn tiếp tục là điểm đến quan trọng của các dòng di cư quốc tế.
Người Đức ra nước ngoài ít hơn đáng kể
Một điểm đáng chú ý khác nằm ở chiều ngược lại của dòng di cư. Số người sinh tại Đức nhưng đang sinh sống lâu dài ở nước ngoài chỉ khoảng 4,3 triệu người, thấp hơn đáng kể so với gần 17 triệu người sinh ra ở nước ngoài đang sống tại Đức.
Mỹ là điểm đến phổ biến nhất của nhóm này, với khoảng 1,1 triệu người sinh tại Đức đang sinh sống tại Mỹ, tương đương khoảng 26% tổng số người Đức sống ở nước ngoài.
Thụy Sỹ đứng thứ hai với khoảng 370.000 người, tiếp đến là Thổ Nhĩ Kỳ với khoảng 360.000 người.
Các điểm đến khác gồm Anh, Áo, Italy, Pháp, Tây Ban Nha, Hà Lan và Hy Lạp.
Sự chênh lệch giữa hai chiều di cư cho thấy Đức có vai trò nổi bật hơn nhiều với tư cách nước tiếp nhận người di cư so với một quốc gia có lượng người dân rời đi sinh sống lâu dài ở nước ngoài.
Nhập cư trở thành một phần quan trọng của nền kinh tế Đức
Đối với Đức, câu chuyện nhập cư không chỉ liên quan đến dân số mà còn gắn trực tiếp với thị trường lao động và triển vọng tăng trưởng kinh tế.
Nền kinh tế lớn nhất châu Âu đang phải đối mặt với những thách thức về nhân khẩu học, trong đó dân số già và thiếu hụt lao động tại một số ngành là vấn đề được quan tâm.
Trong bối cảnh đó, người nhập cư có thể đóng vai trò bổ sung lực lượng lao động, đặc biệt trong các lĩnh vực mà doanh nghiệp gặp khó khăn trong tuyển dụng.
Tuy nhiên, quy mô nhập cư lớn cũng đặt ra nhiều bài toán đối với nước Đức, từ nhà ở, giáo dục, y tế, hội nhập xã hội cho tới đào tạo nghề và thị trường lao động.
Bài toán lớn không chỉ là thu hút người nhập cư
Việc Đức trở thành quốc gia có số lượng người nhập cư lớn thứ hai thế giới cho thấy sức hút của nước này, nhưng đồng thời cũng đặt ra câu hỏi về khả năng hội nhập và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực quốc tế.
Nếu người nhập cư có thể nhanh chóng tham gia thị trường lao động, học ngôn ngữ, tiếp cận giáo dục và hòa nhập với xã hội, dòng người đến Đức có thể trở thành nguồn lực quan trọng cho tăng trưởng.
Ngược lại, nếu quá trình hội nhập chậm, áp lực lên hệ thống phúc lợi, nhà ở và dịch vụ công có thể gia tăng.
Vì vậy, bài toán của Đức trong những năm tới không đơn thuần là có bao nhiêu người nhập cư, mà còn là làm thế nào để biến một cộng đồng dân cư đa dạng thành lợi thế kinh tế và xã hội.
Đức và bài toán dân số trong một châu Âu đang thay đổi
Với khoảng 17 triệu người sinh ra ở nước ngoài, Đức đã trở thành quốc gia tiếp nhận người nhập cư lớn thứ hai thế giới về số lượng tuyệt đối, chỉ sau Mỹ.
Đằng sau con số này là lịch sử di cư kéo dài từ các chương trình tuyển dụng lao động những năm 1960, quá trình tự do di chuyển trong EU cho đến những làn sóng tị nạn gần đây.
Trong bối cảnh châu Âu tiếp tục đối mặt với già hóa dân số và thiếu hụt lao động, nhập cư nhiều khả năng sẽ tiếp tục là một trong những vấn đề kinh tế - xã hội quan trọng nhất của Đức.
Với Berlin, thách thức trong giai đoạn tới sẽ là cân bằng giữa nhu cầu nhân lực, khả năng hội nhập và sức chịu đựng của hệ thống hạ tầng xã hội.
PV
